Skip to main content
OneTouch

Pomiar poziomu stężenia glukozy we krwi

Pomiar poziomu stężenia glukozy we krwi

Pomiar poziomu stężenia glukozy we krwi, określany również jako samodzielne monitorowanie glikemii (z ang. Self-Monitoring of Blood Glucose – SMBG), to metoda pomiaru poziomu glukozy (cukru) we krwi za pomocą glukometru. Tutaj znajdziesz podstawowe informacje na temat:

  • docelowych wartości stężenia cukru we krwi dla osób dorosłych,
  • badań krwi zleconych przez lekarza,
  • znaczenia samodzielnie wykonywanych pomiarów,
  • czasu wykonywania pomiarów,
  • sposobu udostępniania wyników lekarzowi.

Docelowe wartości glikemii dla dorosłych mężczyzn i kobiet niebędących w ciąży2

Przed posiłkiem: 80–120 mg/dl.
Po posiłku: poniżej 180 mg/dl.

Badania krwi zlecane przez Twojego lekarza – oznaczenie HbA1c

Lekarz wykorzystuje oznaczenie HbA1c (poziom hemoglobiny glikowanej) do sprawdzenia Twojego średniego poziomu glikemii w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Stosowane zarówno w przypadku cukrzycy typu 1, jak i cukrzycy typu 2 badanie pokazuje, jak dobrze reagujesz na stosowaną terapię i czy konieczne są jakiekolwiek modyfikacje w leczeniu. Celem jest utrzymanie poziomu glikemii poniżej wartości 7%.2 Oznaczenie HbA1c określa się również czasami jako oznaczenie hemoglobiny HbA1c lub glikohemoglobiny.

Zależność pomiędzy poziomem HbA1c a średnim stężeniem cukru we krwi.3

Znaczenie dodatkowych badań

Wynik badania poziomu HbA1c nie pokaże wpływu codziennych decyzji żywieniowych i aktywności fizycznej. Mierzenie poziomu cukru we krwi za pomocą glukometru jest najlepszą metodą śledzenia natychmiastowego wpływu spożywanych pokarmów i aktywności fizycznej na poziom glikemii. Pomiar glukometrem umożliwia podjęcie natychmiastowych działań, mających na celu obniżenie lub podwyższenie stężenia glukozy do wartości mieszczących się w wymaganym zakresie. Twój lekarz wykorzysta również wyniki pomiarów glukometrem do oceny i dostosowania Twojego schematu terapii cukrzycy.

Praktyczny przewodnik, jak i kiedy wykonywać pomiar cukru glukometrem

Poniższa tabela pokazuje, kiedy należy wykonywać pomiar i na co należy zwracać uwagę podczas pomiaru glukometrem.

Pora pomiaru cukru Czego możesz się dowiedzieć
Zaraz po wstaniu z łóżka, przed śniadaniem Jak Twój organizm/lek regulował poziom glikemii przez noc?
Przed każdym posiłkiem W jakim stopniu Twój wybór produktów żywnościowych i wielkość porcji w spożytym wcześniej posiłku wpłynął na poziom glikemii?
Jak skutecznie Twój lek przyjęty wcześniej wyrównuje poziom glikemii?
Jak powinieneś/powinnaś dostosować wybierane produkty żywnościowe i wielkość porcji w kolejnym posiłku?
Dwie godziny po posiłku Czy Twój poziom glikemii wrócił do docelowych wartości po posiłku?
Przed podjęciem aktywności fizycznej Czy potrzebujesz przekąski przed podjęciem aktywności fizycznej?
W trakcie i po zakończeniu aktywności fizycznej W jaki sposób aktywność fizyczna wpływa na Twój poziom glikemii?
Czy Twoja aktywność wpłynęła z opóźnieniem na poziom glikemii?
W przypadku choroby lub stresu Czy Twoja choroba lub stres wpływają na poziom glukozy we krwi?
Przed pójściem spać Czy potrzebujesz przekąski przed snem?
Zgodnie z zaleceniami lekarza Jak skutecznie działa Twój lek?
Przed prowadzeniem pojazdu Czy Twoje stężenie cukru we krwi mieści się w docelowych wartościach, bezpiecznych do prowadzenia pojazdu?

Kiedy należy częściej wykonywać pomiary glikemii?

  • Gdy odczuwasz objawy hipoglikemii (niskiego stężenia cukru we krwi) lub hiperglikemii (wysokiego stężenia cukru we krwi) - objawy opisano poniżej.
  • Gdy lekarz przepisał Ci nowy lek.
  • Gdy lekarz modyfikuje dawkę Twojego leku.
  • Jeśli włączasz do swoich posiłków nowy produkt.
  • Gdy zwiększasz aktywność fizyczną.
  • Za każdym razem w przypadku gorszego samopoczucia.

Niskie stężenie cukru we krwi – hipoglikemia

Hipoglikemia oznacza „niskie stężenie glukozy we krwi”. Czasami określa się ją jako „hipo” i może wystąpić w dzień lub w nocy. Epizod hipoglikemii występuje, gdy organizm nie dysponuje dostateczną ilością cukru jako źródła energii lub gdy poziom glikemii wynosi 70 mg/dl albo poniżej tej wartości.

Objawy niskiego poziomu cukru we krwi obejmują:

  • nagłe uczucie głodu,
  • ból głowy,
  • niewyraźne widzenie,
  • drgawki,
  • osłabienie/zmęczenie,
  • zimne poty,
  • przyspieszone tętno,
  • niepokój/nerwowość,
  • drażliwość.

Co robić, jeśli masz niskie stężenie cukru we krwi?

  • Sprawdź stężenie cukru we krwi za pomocą glukometru, aby potwierdzić, czy poziom glikemii wynosi 70 mg/dl lub mniej.
  • Zastosuj regułę 15/15:
    • Spożyj 15 g szybko działających węglowodanów, np. wypij szklankę soku owocowego, zjedz trzy lub cztery łyżeczki cukru rozpuszczonego w wodzie lub pięć–sześć landrynek. Możesz zażyć glukozę w postaci żelu lub tabletek (sprawdź informacje na etykiecie określające ilość 15 g).
    • Odczekaj 15 minut i sprawdź ponownie poziom cukru we krwi.
    • Jeśli Twoje stężenie glukozy we krwi jest nadal niskie, kontynuuj naprzemiennie: spożywanie 15 g glukozy i powtarzanie po 15 minutach pomiaru poziomu glikemii do momentu, gdy osiągnie prawidłową wartość docelową.
  • Pamiętaj, aby zjeść następny posiłek w celu uniknięcia kolejnego epizodu hipoglikemii.
  • W przypadku utrzymywania się objawów należy skontaktować się z lekarzem.

Wysokie stężenie glukozy we krwi: hiperglikemia

Wysokie stężenie glukozy we krwi następuje, gdy Twoja dieta, aktywność fizyczna i leczenie farmakologiczne nie są odpowiednio zrównoważone. Podwyższony poziom cukru mogą powodować: zbyt obfite posiłki, niedostateczna aktywność fizyczna i zbyt mała dawka leków. Epizod hiperglikemii może również wystąpić podczas choroby lub w stresującej sytuacji. Ponadto, jeśli masz wysoki poziom cukru we krwi, możesz być podatny/-a na zakażenia, które mogą spowodować jeszcze większy wzrost poziomu glikemii.

Objawy hiperglikemii

Hiperglikemia, czyli podwyższony poziom cukru we krwi, objawia się:

  • częstszym oddawaniem moczu,
  • nadmiernym pragnieniem i/lub łaknieniem,
  • suchością w jamie ustnej,
  • nagłą utratą masy ciała (bez stosowania diety),
  • niewyraźnym widzeniem,
  • brakiem energii i zmęczeniem.

Co robić, jeśli masz wysokie stężenie cukru we krwi?

  • Skontaktuj się z lekarzem i sprawdź, czy konieczna jest zmiana stosowanych przez Ciebie leków.
  • Sprawdzaj regularnie poziom cukru we krwi za pomocą glukometru.
  • Pij więcej wody, aby ułatwić wydalanie nadmiaru cukru we krwi z moczem.
  • Bądź aktywna/-y fizycznie, jeśli poziom glikemii wynosi poniżej 300 mg/dl.
  • Powstrzymaj się od aktywności fizycznej, jeżeli poziom glukozy we krwi wynosi powyżej 300 mg/dl i w moczu wykryto obecność ketonów.
  • Zmniejsz porcje w kolejnych posiłkach.

Zapisywanie wyników oznaczeń glikemii:

  • Korzystaj regularnie z dzienniczka, w którym możesz notować wyniki pomiarów glikemii.
  • Dzienniczek możesz otrzymać w gabinecie swojego lekarza, w poradniach diabetologicznych, w zakładach opieki zdrowotnej, a nawet w Internecie.
  • Regularnie aktualizuj wpisy do dzienniczka i przynoś go ze sobą na wizyty u lekarza, aby umożliwić mu i opiekującemu się Tobą personelowi medycznemu lepsze zrozumienie Twojego profilu glikemii; pomoże im to również dobrać odpowiedni dla Ciebie rodzaj terapii.

2. American Diabetes Association. (ADA) Glycemic Targets Sec. - In Standards of Medical Care in Diabetes - 2016. Diabetes Care 2016; 39 (Suppl. 1): S43.
3. A1c/eAG – ADA Diabetes Advisor series www.diabetes.org – dostęp w dniu 4 kwietnia 2016 r.

CO/LFS/0416/0039